Kur’ân-ı Kerim, Allah’u Teâlâ tarafından Peygamber Efendimiz aracılığı ile insanlığa iletilmiş olan bir hidayet kaynağıdır. Okunmasıyla ibadet edilen Kur’ân-ı Kerim’in insanlar tarafından anlaşılması onun tefsiri ile mümkündür. Bununla birlikte Kırâat İlmi de Kur’ân’ın anlaşılması için bilinmesi gereken ve âyetlerin tefsirinde kullanılması gereken önemli ilimlerden birisidir. Kur’ân-ı Kerim kelimelerindeki telaffuz değişikliklerini konu edinen kırâat ilminin tefsir ilmi ile irtibatlı olduğu aşikârdır. Bundan dolayı Kur’ân-ı Kerim’i açıklayan tefsir kitapları ve tefsir âlimleri, kırâatlerden destek almışlar ve âyetlere mana verirken farklı kırâatleri göz önünde (...) bulundurarak anlam zenginliğini sağlamışlardır. Sahih olan kırâatlerin yanında sahih olmayan kırâatler de âyetlerin anlaşılmasında yardımcı olarak kullanılmıştır. Kur’ân kelimelerinde söz konusu olan bu değişiklikler tefsir eserlerinde farklı şekillerde ele alınmış ve incelenmiştir. Kur’ân’ın anlaşılması için kaleme alınan tefsirlerden birisi olan Celâleyn Tefsiri de; kısa, öz, anlaşılır ve çokça istifade edilen bir eserdir. Celâleyn tefsiri aynı zamanda âyetler anlaşılmaya çalışırken kırâatlerin de incelendiği, farklı şekillerde ele alındığı önemli bir tefsir eseridir. Bu ve benzeri nedenlerden dolayı Celâleyn tefsirinin kırâatler açısından incelenmesi, kırâat ve tefsir ilimleri açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Celâleyn Tefsirinde kırâatlerin nasıl kullanıldığı, kırâatlere değinilirken onların nasıl zikredildiği, hangi yönler ile kırâatlere yaklaşıldığı gibi konular değerlendirilmeye çalışılacaktır. (shrink)

BackgroundThe use of lengthy, detailed, and complex informed consent forms (ICFs) is of paramount concern in biomedical research as it may not truly promote the rights and interests of research participants. The extent of information in ICFs has been the subject of debates for decades; however, no clear guidance is given. Thus, the objective of this study was to determine the perspectives of research participants about the type and extent of information they need when they are invited to participate in (...) biomedical research.MethodsThis multi-center, cross-sectional, descriptive survey was conducted at 54 study sites in seven Asia-Pacific countries. A modified Likert-scale questionnaire was used to determine the importance of each element in the ICF among research participants of a biomedical study, with an anchored rating scale from 1 (not important) to 5 (very important).ResultsOf the 2484 questionnaires distributed, 2113 (85.1%) were returned. The majority of respondents considered most elements required in the ICF to be ‘moderately important’ to ‘very important’ for their decision making (mean score, ranging from 3.58 to 4.47). Major foreseeable risk, direct benefit, and common adverse effects of the intervention were considered to be of most concerned elements in the ICF (mean score = 4.47, 4.47, and 4.45, respectively).ConclusionsResearch participants would like to be informed of the ICF elements required by ethical guidelines and regulations; however, the importance of each element varied, e.g., risk and benefit associated with research participants were considered to be more important than the general nature or technical details of research. Using a participant-oriented approach by providing more details of the participant-interested elements while avoiding unnecessarily lengthy details of other less important elements would enhance the quality of the ICF. (shrink)

With the rapid growth of informatics systems’ technology in this modern age, the Internet of Things (IoT) has become more valuable and vital to everyday life in many ways. IoT applications are now more popular than they used to be due to the availability of many gadgets that work as IoT enablers, including smartwatches, smartphones, security cameras, and smart sensors. However, the insecure nature of IoT devices has led to several difficulties, one of which is distributed denial-of-service (DDoS) attacks. IoT (...) systems have several security limitations due to their disreputability characteristics, like dynamic communication between IoT devices. The dynamic communications resulted from the limited resources of these devices, such as their data storage and processing units. Recently, many attempts have been made to develop intelligent models to protect IoT networks against DDoS attacks. The main ongoing research issue is developing a model capable of protecting the network from DDoS attacks that is sensitive to various classes of DDoS and can recognize legitimate traffic to avoid false alarms. Subsequently, this study proposes combining three deep learning algorithms, namely recurrent neural network (RNN), long short-term memory (LSTM)-RNN, and convolutional neural network (CNN), to build a bidirectional CNN-BiLSTM DDoS detection model. The RNN, CNN, LSTM, and CNN-BiLSTM are implemented and tested to determine the most effective model against DDoS attacks that can accurately detect and distinguish DDoS from legitimate traffic. The intrusion detection evaluation dataset (CICIDS2017) is used to provide more realistic detection. The CICIDS2017 dataset includes benign and up-to-date examples of typical attacks, closely matching real-world data of Packet Capture. The four models are tested and assessed using Confusion Metrix against four commonly used criteria: accuracy, precision, recall, and F-measure. The performance of the models is quite effective as they obtain an accuracy rate of around 99.00%, except for the CNN model, which achieves an accuracy of 98.82%. The CNN-BiLSTM achieves the best accuracy of 99.76% and precision of 98.90%. (shrink)

According to Zeilinger’s information interpretation of quantum mechanics ‘the distinction between reality and our knowledge of reality, between reality and information, cannot be made. They are in a deep sense indistinguishable’. This is what we call Zeilinger’s thesis. This thesis has been criticized as a lapse into ‘informational immaterialism’ and amounting to nothing more than a tautology. However, we will argue that this criticism is based on a pre-Kantian view of reality, namely metaphysical realism which could be questioned on the (...) basis of Putnam’s arguments. Furthermore, it will be argued that to understand Zeilinger’s thesis one should abandon the pre-Kantian perspective of metaphysical realism and adopt a post-Kantian perspective on the relationship between the mind and the world. (shrink)

Floods are one of the most common natural disasters in the world that affect all aspects of life, including human beings, agriculture, industry, and education. Research for developing models of flood predictions has been ongoing for the past few years. These models are proposed and built-in proportion for risk reduction, policy proposition, loss of human lives, and property damages associated with floods. However, flood status prediction is a complex process and demands extensive analyses on the factors leading to the occurrence (...) of flooding. Consequently, this research proposes an Internet of Things-based flood status prediction (IoT-FSP) model that is used to facilitate the prediction of the rivers flood situation. The IoT-FSP model applies the Internet of Things architecture to facilitate the flood data acquisition process and three machine learning (ML) algorithms, which are Decision Tree (DT), Decision Jungle, and Random Forest, for the flood prediction process. The IoT-FSP model is implemented in MATLAB and Simulink as development platforms. The results show that the IoT-FSP model successfully performs the data acquisition and prediction tasks and achieves an average accuracy of 85.72% for the three-fold cross-validation results. The research finding shows that the DT scores the highest accuracy of 93.22%, precision of 92.85, and recall of 92.81 among the three ML algorithms. The ability of the ML algorithm to handle multivariate outputs of 13 different flood textual statuses provides the means of manifesting explainable artificial intelligence and enables the IoT-FSP model to act as an early warning and flood monitoring system. (shrink)

John Archibald Wheeler is one of the staunchest advocates of the idea that information is more fundamental than anything else in physics. In this paper, we examine the status of this idea summarized in Wheeler’s slogan ‘it from bit’ in the context of Bohmian Mechanics and spontaneous collapse models. We will argue that any question about the status of ‘it from bit’ crucially depends on the particular interpretation of these theories one favors.

The Covid-19 pandemic is forcing organizations to innovate and change their strategies for a new reality. This study collects online learning related tweets in Arabic language to perform a comprehensive emotion mining and sentiment analysis (SA) during the pandemic. The present study exploits Natural Language Processing (NLP) and Machine Learning (ML) algorithms to extract subjective information, determine polarity and detect the feeling. We begin with pulling out the tweets using Twitter APIs and then preparing for intensive preprocessing. Second, the National (...) Research Council Canada (NRC) Word-Emotion Lexicon was examined to calculate the presence of the eight emotions at their emotional weight. Third, Information Gain (IG) is used as a filtering technique. Fourth, the latent reasons behind the negative sentiments were recognized and analyzed. Finally, different classification algorithms including Naïve Bayes (NB), Multinomial Naïve Bayes (MNB), K Nearest Neighbor (KNN), Logistic Regression (LR), and Support Vector Machine (SVM) were examined. The experiments reveal that the proposed model performs well in analyzing the perception of people about coronavirus with a maximum accuracy of about 89.6% using SVM classifier. From a practical perspective, the method could be generalized to other topical domains, such as public health monitoring and crisis management. It would help public health officials identify the progression and peaks of concerns for a disease in space and time, which enables the implementation of appropriate preventive actions to mitigate these diseases. (shrink)

Background Belonging to the clinical environment and the professional values of the performers play a role in forming a professional identity. Therefore, it is necessary to understand the degree of connection among these concepts. Aim This study aimed to examine the mediating effects of professional values on the relationship between nurses’ clinical environment belongingness and professional identity. Design In the present study, a descriptive cross-sectional multicenter design was used. Participants and research context A convenient sample of 635 nurses recruited from (...) three hospitals in Fars Province, Southern Iran, from September 2023 to January 2024. Nurses Professional Values Scale–Revised, Clinical Environment Belongingness Scale, and Professional Identity Scale were used to collect the data. The mediation model was analyzed using SPSS v27 and the Process Macro 4.0. Ethical considerations The protocol of this study was approved by the Research Ethics Committee of Fasa University of Medical Sciences, and informed consent was obtained from all nurses. The study conforms to the principles outlined in the Declaration of Helsinki. Results Based on the results of regression analysis, clinical environment belongingness had a positive and significant impact on professional identity (β = 0.366, p < 0.001) and professional value (β = 0.676, p < 0.001). Professional value significantly predicted professional identity (β = 0.170, p < 0.001). The indirect effect of clinical environment belongingness on professional identity via professional values was statistically significant (β = 0.115, SE = 0.024, 95% CI = [0.068, 0.162]), and this effect was directly (β = 0.336, SE = 0.034, 95% CI = [0.297, 0.434]) significant. Conclusions The new theoretical framework for nurses developed in this study can contribute to professional development. It is further recommended that the promotion of professional value and clinical environment belongingness may be effective in enhancing the professional identity of the nursing staff, as indicated by the results. (shrink)

With a view to developing a vision for the development and activation of digital professional interventions for social work, the research paper will analyze the reality of professional intervention for digital social service at both minor and major practice levels, along with its most significant challenges. This is necessary given the rapid digital transformation that has permeated all spheres of life and necessitates that the humanitarian assistance professions, including the social work profession, keep up with it in order to provide (...) higher-quality and more effective services. (shrink)

Sovyetler Birligi rejimi kendi topraklarında yasayan insanların sosyalist düsünceyi benimsemelerini, komünizm idealini hedeflemelerini istemis, daha dogrusu buna mecbur etmisti. Bu dogrultuda Sovyetler Birliginde yasayan Müslümanların inancına, ahlakına ve aile yapısına müdahale eden rejim tarafından dinsizlik, tanrı tanımazlık zorla kabul ettirilmeye çalısıldı. Sovyet rejiminin hedefi, istisnasız her Sovyet vatandasının Tanrı inancından, dini ahlaktan ve aile kültüründen yoksun birer “Sovyet #nsanı” modelinde yetistirmekten ibaretti. Bu amaç dogrultusunda okul öncesi egitimden Üniversite egitimine kadar hiçbir manevi ve dini altyapıya dayanmayan beser ürünü moral ve (...) etik ögretisine dayalı ahlak ve egitim sistemi hayata geçirildi. Ateizmi, tanrı tanımazlıgı rejimin ana ideolojisi olarak benimseyen Sovyetler Birligi döneminde, basta Hıristiyanlar ve Müslümanlar olmak üzere diger din mensupları da inançlarını ve dini yasantılarını asgari boyutta, gizlice yasamaya çalısmıstır. Ateist olan Sovyet bireylerinin birçogunun yasam tarzı incelendiginde onların dürüst, sade, medeni, devlete sadık, disiplinli, hak ve hukuka riayet eden bireyler oldugu gözlemlenmistir. Acaba bu özelliklere sahip olan Sovyet insanı rejimin baskısından korktugu için mi dürüst ve ahlaklı idi, ya da sosyalist egitim sisteminin basarısından dolayı mı, yoksa toplumda ve aile içinde devam eden dini inancın ve bilincin var olmasından mı kaynaklanıyordu? Sorusu özellikle bagımsızlık sonrası akla gelen soruların basında gelmekteydi. Ayrıca SSCB’nin inançsız ama ahlaklı, egitimli toplum yetistirmeye çalısırken ahlak sınırlarını, ahlak ilkelerini belirlemede neyi ölçü alacagına tam olarak karar veremedigi, belirli bir dönemden sonra inancından vazgeçmedigi Müslümanların dini egitim almasına izin verdigi ancak dini egitimi de sıkı takip altına aldıgı görülmektedir. (shrink)

Background Ethical practice in healthcare organizations is influenced by leadership that embodies moral integrity, compassion, and a commitment to the well-being of others. Virtuous leadership may play a pivotal role in translating nurses’ ethical ideologies into advocacy behaviors that promote patient safety. Aim This study examined the mediating role of virtuous leadership in the relationship between ethical ideology and nurses’ advocacy for patient safety. Research design and participants: A cross-sectional descriptive design was employed. Data were collected using a structured questionnaire (...) distributed electronically via the Google Survey platform to a convenience sample of nurses working in Damietta hospitals between October and December 2024. Data analysis was conducted using SPSS. Ethical considerations Ethical approval was obtained prior to data collection, and informed consent was secured from all participants. Findings A total of 324 valid questionnaires were analyzed. Statistically significant positive correlations were found between nurses’ perceptions of virtuous leadership and ethical ideology, virtuous leadership and advocacy for patient safety, and ethical ideology and advocacy for patient safety. Mediation analysis indicated that virtuous leadership was positively associated with the relationship between ethical ideology and patient safety advocacy. Conclusion Ethical ideology was positively associated with both virtuous leadership and nurses’ advocacy for patient safety, and virtuous leadership appeared to serve as a potential mediating factor in this relationship. These findings highlight the relevance of ethical reasoning and virtuous leadership in supporting patient safety advocacy and promoting ethically grounded nursing practice. However, given the cross-sectional design, these results indicate associations rather than causal relationships. Future longitudinal or experimental research is recommended to explore potential causal pathways. (shrink)

This study aimed to identify the social responsibility of higher education institutions in supporting the entrepreneurship sector in the Kingdom of Saudi Arabia, To achieve this goal, the descriptive and analytical method was used, by designing a questionnaire and distributing it to the research sample, which consists of 200 students and workers at Imam Abdul Rahman bin Faisal University. The study found the importance of training and qualification in developing and stimulating entrepreneurship in the Kingdom, The lack of development of (...) educational curricula is considered an obstacle to development.In light of these results, the study recommended the necessity of investing in the education and training sector, qualifying workers and students, in addition to developing educational courses by making use of the experiences of others, especially in developed countries. (shrink)

In this research, the -dimensional variable-coefficient Caudrey–Dodd–Gibbon–Kotera–Sawada model used in soliton hypothesis and implemented by operating the Hirota bilinear scheme is studied. A few modern exact analytical outcomes containing interaction between a lump-two kink soliton, interaction between two-lump, the interaction between two-lump soliton, lump-periodic, and lump-three kink outcomes for the -D VC Caudrey–Dodd–Gibbon–Kotera–Sawada equation by Maple Symbolic packages are obtained. By employing Hirota’s bilinear technique, the extended soliton solutions according to bilinear frame equation are received. For this model, the contemplated (...) model can be got by multi-D binary Bell polynomials. In addition, the analytical analysis of the high-order soliton outcomes to present the discipline of outcomes. The effect of the free parameters on the behavior of acquired figures of a few obtained solutions for the nonlinear rational exact cases was also discussed. The above technique could also be employed to get exact solutions for other nonlinear models in physics, applied mathematics, and engineering. (shrink)

Antik Yunan düşüncesinde özgürlük meselesini irdelemek doğa kavrayışını ele almakla mümkün olabilir. Özgürlük her halükarda sınırları belirsiz bir kavramdır ve onu tanımlama çabaları bu yüzden çoğunlukla tek taraflı bir yaklaşımın örnekleridir. Söz konusu dönem dilinde özgürlük sözcüğünün muadili olarak kabul edilebilecek bir sözcük bulunmamaktadır ama bu, orada özgürlüğün sorun edilmediği anlamına gelmemektedir. Çünkü insanlar arası etkileşimin bulunduğu her bağlamda özgürlük bir sorunsal olarak zaten orada olan bir şeydir. Bu çalışmada öncelikle Antik Yunan mitoslarında doğumlarla şekillenen evren anlatısının bir özeti verildi. (...) İnsanın bu evrene dahil oluşuna değinildikten sonra Prometheus’un ateşi çalıp ulaştırmasıyla insanda meydana gelen değişimler özgürlük bağlamında değerlendirildi. Böylece doğa kavrayışı bağlamında Antik Yunan mitoslarında özgürlük sorunsalının tespiti yapıldı. İster tanrısal ister beşeri olsun, özgürlüğün doğa kavrayışıyla kayıtlı olduğu vurgulandı ve özgürlük sorunsalının ancak dönemin ‘doğa’ kavrayışının değerlendirilmesiyle ele alınabileceği ileri sürüldü. (shrink)

In this study, firstly we define a new sequence related to hybrid quaternions that has not been defined before and is called a generalised Tribonacci hybrid quaternion. Then, the basic definitions and basic features of this new sequence were examined. Finally, addition operation, the Binet formula, and some special types of generalised Tribonacci quaternions are presented.

The Holy Qur’an relates believers’ pure emotions to brotherhood. From the perspective of Islam, it has been also affirmed that two people have the same thoughts and opinions in one centre point of love in brotherhood, so fraternal feelings are not merely limited to kinship and consanguinity. In this line, the Holy Qur’an states that we have come to make you brothers with each other; not a brotherhood from parents, but an Islamic one, which is highly appreciated in the Islamic (...) society. In addition, a believing brother can never be filled when his fellow believer is hungry, and he cannot be clothed while the other is with nothing on. Islam further considers all Muslims as one family and calls everyone brothers and sisters or siblings. The true Muslims of any race and tribe as well as any language and age thus have a deep sense of brotherhood with each other, even if one lives in the Eastern parts of the world and the other in the West. In sum, this article aimed to investigate the role of religious teachings in strengthening believers’ brotherhood in the Islamic society. For this purpose, firstly, the definition of religious brotherhood was provided; secondly, religious brotherhood has been described based on the Holy Qur’an.Contribution: This article helped gain a new insight into the role of Islamic teachings in strengthening religious brotherhood in the Islamic society. Besides, the indicators of religious brotherhood were extracted and then enlightened according to the Ayat (viz. verses) from the Holy Qur’an. (shrink)

Collections are the primary sources of classical Turkish literature research. A significant part of the transfer of knowledge of classical Turkish literature, which spans 600 years, has been thanks to collections. Poetry and lyric collections, whose manuscript collections are discussed, also constitute one of the working areas of literary researchers. Reading this book with academic interest and transferring it to today's alphabet sheds light not only on the field of literature, but also on many areas such as the language characteristics, (...) social life, maqam, rhythm and lyric preferences of the period in which the collection was written. With this feature, collections have an important place in the history of Classical Turkish Poetry and Turkish music. At the same time, the literary and musical tastes of the period, which are dominant in the collections, sometimes enter the space. The Systematic Classification of Collections Project undertakes an important task in reintroducing the collections that contain this versatile knowledge into both the academic database and the present day after they are read. Lyrics collection registered in the National Library number A4724, protected within the scope of this project. Periodic language features were not followed in the transcription method. Where there are letters with vowels and spellings different from the main source of the work, they are converted into main sources in footnotes. The data obtained as a result of examining the lyrics collection, which is the subject of the study, is presented and the collection is introduced. Data such as the maqams specified in the lyrics, the names of the lyrics, the meter of the lyrics, the details recorded in the updated lyrics are statistically presented in tabular form. The lyrics of 50 composers who can be identified in the collection consisting of 105 pages are arranged according to the MESTAP table. (shrink)

Religious moderation has been popular and widely promoted to students as a countermeasure to radicalism. However, it runs across several challenges. Not to mention that radicalism has extended its influence within Islamic universities in Indonesia. Many research organisations have found that Indonesian students tend to be radical. Hence, the discussion around religious moderation among students highlights its urgency. With emphasis on the reception of Islamic university students to religious texts, this study proposed the appropriate approach to religious moderation in the (...) context of plural Indonesian society with the reception of Qur’anic verses and hadiths that promoted moderation. It employed a qualitative approach with a purposive sampling technique involving 81 students of Islamic Religious Education of UIN Maulana Malik Ibrahim Malang as the research subjects. They were students from four semester IV and VI classes. This study revealed several key findings: firstly, the majority of students equate religious moderation with religious tolerance; secondly, students draw from a range of verses and hadiths that emphasise religious moderation, primarily on tolerance promotion; and thirdly, students’ application of religious moderation based on religious texts manifests through verbal, written and practical approaches. This study presents a model for developing religious moderation rooted in students’ comprehension of religious texts advocating moderation. This study implies using religious texts to promote moderate thought to lessen radicalism and intolerance in the world. Contribution: This study introduces a religious text-oriented approach to enhance the development of religious moderation, thereby refining strategies and methods that have predominantly emphasised aspects of social reality. The religious texts that advocate for moderation are accepted and applied by students in their lives. This contribution is crucial to lessening radicalism and intolerance in Indonesia. (shrink)

Watermarking is one of the most common techniques used to protect data’s authenticity, integrity, and security. The obfuscation in the frequency domain used in the watermarking method makes the watermarking stronger than the obfuscation in the spatial domain. It occupies an important place in watermarking works in imperceptibility, capacity, and robustness. Finding the optimal location to hide the watermarking is one of the most challenging tasks in these methods and affects the method’s performance. In this article, sample identification information is (...) processed with the method of watermaking on the hiding environment created by using a chaos-based random number generator on biomedical data to provide solutions to problems such as visual attack, identity theft, and information confusion. In order to obtain biomedical data, a lensless digital in-line holographic microscopy setup was designed, and holographic data of human blood and cancer cell lines, which are widely used in the laboratory environment, were obtained. The standard USAF 1951 target was used to evaluate the resolution of our imaging setup. Various QR codes were generated for medical sample identification, and the captured medical data were processed by watermarking it with chaos-based random number generators. A new method using chaos-based discrete wavelet transform and singular value decomposition has been developed and applied to high-resolution data to eliminate the problem of encrypted data being directly targeted by third-party attacks. The performance of the proposed new watermarking method has been demonstrated by various robustness and invisibility tests. Experimental results showed that the proposed scheme reached an average PSNR value of 564588 dB and SSIM value of 0.9972 against several geometric and destructive attacks, which means that the proposed method does not affect the image quality and also ensures the security of the watermarking information. The results of the proposed method have shown that it can be used efficiently in various fields. (shrink)

Background The use of lengthy, detailed, and complex informed consent forms is of paramount concern in biomedical research as it may not truly promote the rights and interests of research participants. The extent of information in ICFs has been the subject of debates for decades; however, no clear guidance is given. Thus, the objective of this study was to determine the perspectives of research participants about the type and extent of information they need when they are invited to participate in (...) biomedical research. Methods This multi-center, cross-sectional, descriptive survey was conducted at 54 study sites in seven Asia-Pacific countries. A modified Likert-scale questionnaire was used to determine the importance of each element in the ICF among research participants of a biomedical study, with an anchored rating scale from 1 to 5. Results Of the 2484 questionnaires distributed, 2113 were returned. The majority of respondents considered most elements required in the ICF to be ‘moderately important’ to ‘very important’ for their decision making. Major foreseeable risk, direct benefit, and common adverse effects of the intervention were considered to be of most concerned elements in the ICF. Conclusions Research participants would like to be informed of the ICF elements required by ethical guidelines and regulations; however, the importance of each element varied, e.g., risk and benefit associated with research participants were considered to be more important than the general nature or technical details of research. Using a participant-oriented approach by providing more details of the participant-interested elements while avoiding unnecessarily lengthy details of other less important elements would enhance the quality of the ICF. (shrink)

In this work, we introduce a new non-Shilnikov chaotic system with an infinite number of nonhyperbolic equilibrium points. The proposed system does not have any linear term, and it is worth noting that the new system has one equilibrium point with triple zero eigenvalues at the origin. Also, the novel system has an infinite number of equilibrium points with double zero eigenvalues that are located on the z -axis. Numerical analysis of the system reveals many strong dynamics. The new system (...) exhibits multistability and antimonotonicity. Multistability implies the coexistence of many periodic, limit cycle, and chaotic attractors under different initial values. Also, bifurcation analysis of the system shows interesting phenomena such as periodic window, period-doubling route to chaos, and inverse period-doubling bifurcations. Moreover, the complexity of the system is analyzed by computing spectral entropy. The spectral entropy distribution under different initial values is very scattered and shows that the new system has numerous multiple attractors. Finally, chaos-based encoding/decoding algorithms for secure data transmission are developed by designing a state chain diagram, which indicates the applicability of the new chaotic system. (shrink)

Ergenlerin sigara içme arzusu üzerinde akran etkisi, reklamların özendirmesi, kişilik ve aile yapısı, sosyo-ekonomik durum gibi çok sayıda faktörün etkisi bulunmaktadır. Öz-yeterlik ve dindarlık da sigara içme arzusunu etkileyen değişkenler arasındadır. Söz konusu bu iki değişken bireylerin sigaraya karşı olumsuz tutumlarında belirleyicidir ve sigara içme davranışını azaltıcı etki yapmaktadır. Bu bağlamda makalenin amacı, ergenlerin sigara içme arzusundaki değişim üzerinde öz-yeterlik ve dindarlık eğilimlerinin yordayıcılık gücünü ortaya koymak ve dindarlığın sigara içme arzusu üzerindeki etkisinde öz-yeterliğin aracılık rolünün olup olmadığını tespit etmektir. (...) Bu amaçla nicel desende bir araştırma modeli tasarlanmış ve anket tekniği kullanılmıştır. Mart 2021’de yürütülen araştırma İstanbul’da yaşayan imam hatip lisesi öğrencilerinden oluşan 660 kişilik bir çalışma grubu üzerinde gerçekleştirilmiştir. Grubun 308’i erkek ve 352’si kız öğrenciden oluşmaktadır. Sigara İçme Arzusu, Dindarlık ve Genel Öz-Yeterlik Ölçekleri ölçme aracı olarak kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; öz-yeterlik ve dindarlık, ergenlerin sigara içme arzusunun anlamlı yordayıcısıdır. Ayrıca aracılık analizinde, dindarlığın sigara içme arzusu üzerindeki etkisine öz-yeterliğin kısmi olarak aracılık ettiği bulgulanmıştır. (shrink)

Günümüz insanı; bencillik, değerlerinden kopma ve yalnızlık kıskacında, hayatın gayesine dair bir anlamsızlık sarmalına hapsolmuştur. Bu sarmal, modern hayatın getirdiği hızlı değişimler ve beraberinde getirdiği yersizlik ve yurtsuzluk hissiyle her geçen gün daha da giriftleşmektedir. Akışkan modernite süreci, hayatın tüm katı ve güvenli yapılarını eriterek insanı sabit referans noktalarından koparmakta ve bireyi belirsiz bir hıza mahkûm etmektedir. Bu yeni düzende geleneksel bağlar ve toplumsal kurumlar işlevini yitirirken dünya, artık kuralların yerini belirsizliğin aldığı kaygan bir zemine dönüşmektedir. Sosyolojik veriler, dinin toplumsal (...) bir otorite olmaktan çıkıp kişisel bir hayat tarzına evrildiğini göstermektedir. Dolayısıyla dışsal otoritelerden bağımsızlaşan bireyin rasyonalite ve özerklik arayışı, kimliğinin kurucu unsurları haline gelmiştir. Ancak teknik gelişime odaklanan modern süreç manevi boyutları ihmal etmiş; bu durum ise bireyde kronik bir anlam krizine yol açmıştır. Özellikle teknik aklın tahakkümü altında kalan birey, kendi iç dünyasını keşfetme imkânından yoksun bırakılmıştır. Modern düzen, bireyi her yönden kuşatarak onu kendi anlamını inşa etmeye zorlamaktadır. Birey, benliğini sürekli gözden geçirmekte ve hayatını bilinçli tercihlerle kurmaya çalışmaktadır. Ancak bu zorunluluk; karar yorgunluğu ve kaybedilen alternatiflerin yükü gibi hususlar üzerinden ruhsal bir tatminsizlik getirmektedir. Hakikatin algılara feda edildiği bu düzende, dijitalleşme ve tüketim kültürü bu yoksunluğu sahte vaatlerle doldurmaya çalışmaktadır. Bu kültürün özgürlüğü bir kuralsızlık olarak sunması, bireyi sanal beğeni mekanizmalarına bağımlı kılmaktadır. Bu çalışma; akışkan modernitede bireyin yaşadığı bu anlam krizini ve yalnızlık sarmalını temel problem edinmektedir. Yürütülen araştırma, modernitenin birey ve inanç üzerindeki dönüştürücü etkilerini çözümlemeyi hedefleyen kuramsal analiz yöntemine dayanmaktadır. Süreç, mevcut sosyolojik ve psikolojik literatürün eleştirel bir süzgeçten geçirilerek yeniden anlamlandırıldığı kavramsal bir derleme niteliğindedir. Bu kapsamda belge incelemesi, kuramsal çerçevenin inşasında kullanılan temel bir veri toplama tekniği olarak konumlandırılmıştır. Literatürden elde edilen veriler, betimsel bir özetlemenin ötesine geçilerek; modernitenin kriz noktaları ile din eğitiminin onarıcı imkânları arasındaki ilişkiyi kuran tematik bir çözümleme ile analiz edilmiştir. Kapsam dâhilinde; akışkanlık, özgürlük, gözetim, tüketim, yabancılaşma, yalnızlık, narsisizm, anlam arayışı ve dini bireyselleşme kavramları; 'Yeni Dünya Düzeni', 'Kimlik Kaybı ve Savrulma' ile 'İnanç ve Anlam Arayışı' olmak üzere üç ana kategori altında yapılandırılmıştır. Bu krizler karşısında din eğitiminin onarıcı imkânları ise, 'Akışkan Modernitenin Krizleri Karşısında Din Eğitiminin Onarıcı Rolü' başlıklı dördüncü bir kategori olarak ele alınmıştır. Çalışmanın temel amacı; akışkanlığın yarattığı çözülmenin din algısı üzerindeki etkilerini analiz etmek, din eğitiminde günün şartlarına uygun yeni bir yaklaşım ve yöntem arayışına katkı sunmaktır. Makale, bu dönüşümün yarattığı tahribatı onarmak adına din eğitiminin pedagojik imkânlarını yeniden keşfetmeyi hedeflemektedir. Çalışmayı benzerlerinden ayıran temel özgünlük; din eğitimini statik bir bilgi aktarımı olarak görmemesidir. Din eğitimi, hazır bilgi aktarımından ibaret mekanik bir süreç olmaktan çıkmalıdır. Bu yaklaşım, insanın modern hayatın karmaşasında kendi iç dünyasını keşfederek, kendi hayatının sorumluluğunu üstlenen gerçekçi bir şahsiyet inşa etmesini hedefleyen bir rehberlik sürecidir. Modern zamanlarda insan, bitmek bilmeyen hırsıyla kendi yıkımını hazırlamaktadır. Din eğitimi; nefis terbiyesini ve insanı varlıkla barıştırmayı merkeze alarak, narsisizmin açtığı ruhsal yaraları tevazu ve empati ile iyileştirebilir. Bu modelde din eğitimi, bireyin hayatın anlamını başkalarının dayattığı kalıplarda değil, bizzat kendi iç huzurunda ve Yaratıcı ile kurduğu samimi bağda bulmasına yardımcı olan bir dayanak noktası işlevi görmektedir. Nihai hedef; iradesini kullanan, fıtratıyla barışık ve benlik şuuruna sahip güçlü dindar şahsiyetler yetiştirilmesine zemin hazırlamaktır. Din eğitimi, özgürlüğü ahlaki sorumlulukla harmanlayan bir dil geliştirerek bireyin arayışlarına gerçekçi çözümler sunmalıdır. Böylece bedeni ruhla bütünleştiren manevi bir alan açarak, modern insanın yaşadığı anlam krizinin aşılmasına doğrudan katkı sağlayacaktır. (shrink)

Öz: Bu makale Neolitik döneme ait ve Anadolu’da inşa edilen ilk tapınak olma özelliğine sahip Göbeklitepe’yi ele almaktadır. Arkeologlara göre burası insanlığın en eski tapınaklarından biridir. Göbeklitepe, yerleşik hayattan ve tarımsal üretimden yoksun olan avcı-toplayıcı toplulukların dinsel inanışları hakkında çok önemli bilgiler sunar. Bu tapınak, arkaik insanların dinden ve inançtan yoksun ilkel bir hayat sürmediklerini, aksine bir inanca sahip olduklarını, inançlarını yaşamak için tapınak inşa ettiklerini ve zengin bir dinî sembol kullandıklarını göstermektedir. Göbeklitepe, insanların yerleşik hayata geçip kendisi için konut (...) yapmadan, hayvanları evcilleştirmeden ve tarımsal üretime başlamadan önce dinî ihtiyaçlarını karşılamak için tapınak yaptığının bir göstergesidir. Özet: Bu makale Neolitik döneme ait ve Anadolu’da inşa edilen ilk tapınak olma özelliğine sahip Göbeklitepe’yi ele almaktadır. Şanlıurfa yakınlarında 1995 yılında başlatılan arkeolojik kazılar, insanlık tarihine bakış açımızı değiştirmiş ve geçmiş hakkında sahip olduğumuz bilgilerin doğruluğunu test etme imkânı sunmuştur. Göbeklitepe, arkaik insanın inanç ve düşünce dünyası hakkındaki bilgilerimizin gerçeği yansıtmadığını göstermiştir. Yaşamını avcı-toplayıcı olarak sağlamaya çalışan, din ve soyut düşünceden yoksun olduğu düşünülen, çanak-çömlek yapmasını bile bilmeyen, tarımı ve yerleşik hayatı keşfetmemiş insanların yoğun ve zengin bir sembolik anlatıma sahip tapınaklar yapması, bilim adamlarını derinden etkilemiştir. Toplamda 20 adet olan ve çapı 10 -30 metre arasında değişen dairesel yapılardan oluşan Göbeklitepe tapınaklarının en ilgi çekici unsuru, T biçiminde olan ve üzerinde soyut sembol ve hayvan kabartmalarını bulunduran dikili taşlardır. Dairesel yapının merkezinde iki adet ve çevresinde 10 ile 12 adet arasında T biçiminde yaklaşık 200 tane dikili taş bulunmaktadır. Bu T biçimindeki dikili taşlar üzerinde kapsamlı bir inceleme yapıldığında ve kadim Anadolu ve Mezopotamya uygarlıklarının dinsel inanışları ve tapınak kültü göz önünde bulundurulduğunda, bu dikili taşların tanrıları sembolize ettiği anlaşılmaktadır. Göbeklitepe, çocukları veya daha küçük dereceli tanrılar tarafından çevrelenen ve bu tanrıların oluşturduğu çemberin merkezinde yer alan tanrı ve tanrıça çiftinin oluşturduğu tanrılar panteonunun kutsal alanıdır. Göbeklitepe bir tapınak olmanın ötesinde karanlıkta kalmış bir inanç sisteminin en önemli temsilcisi olarak karşımızda durmaktadır. Yazılı kaynakların bulunmadığı ve sınırlı arkeolojik verilerin elde edilebildiği Neolitik Dönemin erken evresine ait olan Göbeklitepe, bu dönemde yaşamış arkaik insanın inanç ve düşünce dünyasını bize göstermektedir. Bu megalitik yapının yapısal ve biçimsel özellikleri, arkaik insanın sanıldığı gibi ilkel olmadığını kanıtlamaktadır. Göbeklitepe, dinin doğuşu ve gelişimi konusunda çok önemli bilgiler sunmaktadır. Özellikle evrimci ve pozitivist bakış açılarıyla oluşturulmuş ve dinin büyü, ruh, korku, atalara tapma gibi basit ve asılsız yapılardan doğup zamanla karmaşık ve kurumsal inançlar biçimine dönüştüğünü öne süren teorilerin gerçeği yansıtmadığını göstermiştir. Araştırmacılar, avcı-toplayıcı toplulukların yerleşik hayata ve tarımsal üretime geçtikten sonra toplumsal yaşamla birlikte bazı sorunlarla karşılaştıklarını ve bu sorunlara çözüm arayışının dinlerin doğuşunu hazırladığını düşünüyorlardı. Diğer bir ifade ile kurumsal dinler, karmaşık toplumsal yaşamın bir ürünü ve sonucu olarak görülüyordu. Fakat Göbeklitepe dinsel inanışların düşünülenden çok daha eski dönemlerde, kurumsal olarak ve basit olmayan formlarda bulunduğunu göstermiştir. Göbeklitepe’nin, bilinen en eski ve ilk tapınak yapısı olduğu iddia edilmektedir. Kendisinden önce bilinen antik tapınaklardan en az 5000 yıl eski olan bu megalitik yapı, uygarlığın gelişiminde dinsel inanışların ne kadar etkili ve önemli olduğunu açık bir şekilde göstermektedir. Uzun yıllar kazı başkanlığını yapmış olan arkeolog Klaus Schmidt, Göbeklitepe’nin ortaya çıkmasıyla birlikte “.. önce tapınak kuruldu sonra şehir. ” sözleriyle, insanoğlunun genlerinde bulunan inanma ihtiyacının ne kadar öncelikli olduğunu ifade etmiştir. Göbeklitepe insanoğlunun konut, tarım ve çanak çömlek gibi temel ihtiyaçlardan önce görkemli ve karmaşık tapınaklar yaptığını ve bunun arkaik insan topluluklarının güçlü inanç duygusundan kaynaklandığını göstermiştir. İnsanın genlerinde bulunan inanma ihtiyacı insana her şeyden önce tapınak yapmayı ilham etmiştir. Göbeklitepe ile temsil edilen inanç sistemi ve düşünce dünyasının ne kadar zengin ve etkili olduğunu, aynı bölgede en az 5000 yıl sonra ortaya çıkan Anadolu ve Mezopotamya uygarlıkları üzerindeki etkisinden anlayabiliriz. Bu uygarlıkların tapınak yapıları ve dinsel inanışları, bu megalitik yapı ile dikkate değer bir biçimde uyuşmaktadır. Bu uygarlıkların karanlıkta kalmış yönlerini ortaya çıkarmada, Göbeklitepe kaçırılmayacak bir fırsat sunmaktadır. Bu megalitik yapı ortaya çıktığında büyük ses getirmiş ve bilim insanlarının ilgisini çekmiştir. Hakkında yazılı ve görsel basında çok sayıda haberin çıktığı bu tapınak kompleksinin, Aden bahçesi, Babil Asma Bahçelerinin kalıntısı, Şaman tapınağı ve uzaylıların merkezi olduğu iddiaları ortaya atılmıştır. Göbeklitepe üzerinde yapılan arkeolojik kazıların ilerlemesi ve onun hakkında daha fazla bilgiye ulaşılması, onun bir ritüel merkezi olarak tapınak olduğunu göstermiştir. Göbeklitepe’nin yapısal ve biçimsel özellikleri, bu yapının her şeyden önce bir tapınak olduğunu göstermiştir. Gerek dikili taşlardan oluşan dairesel yapıları ve gerekse yerleşim yerlerinden uzak yüksek bir tepede bulunması bu düşünceyi güçlendirmektedir. Göbeklitepe’yi avcı-toplayıcı toplulukların ibadet ettikleri, tanrılara kurbanlar sundukları, yılın belirli dönemlerinde dinî festival ve şölenler gerçekleştirdikleri, tanrıların yaşadığı kutsal mekânlar olarak gördükleri ve kutsalı tecrübe ettikleri bir tapınak olarak düşünmek daha doğru bir yaklaşımdır. Göbeklitepe’nin, tarih boyunca inanç merkezi olarak kalmış ve peygamberler şehri olarak bilinen Şanlıurfa’da ortaya çıkması ülkemiz için önemli bir ekonomik ve kültürel fırsat oluşturmuştur. Anadolu’nun ne kadar kadim ve zengin bir kültürel dokuya sahip olduğunu kanıtlayan bu megalitik yapı, ortaya çıktığı günden beri birçok yerli ve yabancı araştırmacının akınına uğramıştır. Bilimsel literatürün en eski ve ilk tapınağı olan Göbeklitepe, arkaik insanın günümüz insanına miras olarak bıraktığı ve insanlığın ilk dönem sırlarını taşıyan gizemli bir tapınak kompleksidir. (shrink)

This research aims to determine which dimensions of online convenience influence generation z consumers’ cognitive and affective attitudes and online impulsive buying behavior. The moderating effect of social media celebrity is also investigated to examine the attitude-behavior gap. A total of 348 responses from Chinese users who followed digital celebrities were received using purposive sampling. Data analysis and hypothesis testing were carried out using SmartPLS, version 3. The results indicated that relationship convenience, possession convenience, post possession conveniences, transaction convenience, and (...) evaluation convenience have a crucial impact on cognitive and affective attitudes. Similarly, cognitive and affective attitudes are significant and positive predictors of generation z consumers’ online impulsive buying behavior. Moreover, empirical results supported the moderating role of social media celebrities that aid marketers in selecting a product endorser. The implications for marketers and policymakers are discussed based on the above research findings. Moreover, future research directions are suggested. (shrink)

Bişr el-Merîsî taraftarları ile Osman ed-Dârimî arasında burada tartışma konusu yapılan hadisler haberî sıfatları konu alan ve müşkil nitelikte olan rivayetlerden oluşmaktadır. Bu rivayetleri genelde Bişr el-Merîsî ve taraftarlarının tecsîm ve teşbîh içerdiği iddiasıyla münker kabul ettikleri görülmektedir. Ehl-i re’y özellikleri taşımakla birlikte ilahî sıfatlar konusunda Mu’tezilî bir anlayışa sahip olduklarından tenzih anlayışları gereği sıfatları reddetmektedirler. Yaratılmışlara ait niteliklerin yaratıcıya nisbet edilmesini tenzîh anlayışlarına aykırı gördüklerinden bu tür müşkil rivayetleri ya kendi anlayışları doğrultusunda te’vîl ya da reddettikleri gözlenmektedir. Sert bir (...) ehl-i hadîs âlimi olan Osman ed-Dârimî ise, ayet ve hadislerde bildirilen ilahî sıfatlara iman edilmesi gerektiğini kabul etmektedir. Bu anlayışı sebebiyle bu rivayetlerde bildirilen haberî sıfatlara da te’vîl etmeksizin lafzî anlamıyla yaklaşmakta; kendi görüşü doğrultusunda Bişr el-Merîsî ve taraftarlarının yaptığı te’vîlleri reddetmekte, bu te’vîllerin ta’tîle yol açacağını ileri sürmektedir. Bu rivayetlerin lafzî (literal) anlamları doğrultusunda anlaşılması gerektiğini savunmaktadır. Bu hadisler üzerinde yapılan tartışmalar, temel hadis eserlerinin yazıldığı dönemde Ehl-i re’y ve Ehl-i hadîs ekollerine mensup âlimlerin hadislere yaklaşımlarını göstermesi bakımından önem arzetmektedir. Burada vermiş olduğumuz hadisler üzerindeki tartışmalar bu iki ekolün uluhiyet anlayışını, haberî sıfatlara yaklaşımlarını ortaya koyduğu gibi bunların genel anlamda hadis perspektifi hakkında bizlere bilgi vermektedir.ÖzetBu araştırma, temel hadis kitaplarının yazıldığı dönemde, yani III./IX asırda, haberî sıfatlar ihtiva eden bazı hadisler üzerinde yapılan tartışmaları ele almaktadır. Tartışma Osman ed-Dârimî (ö. 280/894) ile Bişr el-Merîsî’nin (ö. 218/833) taraftarları arasında geçmektedir. Hadisler üzerinde Ehl-i hadîs ile Ehl-i re’y mensubu âlimler arasında gerçekleşen bu tartışmalar bir yönüyle hadislerin anlaşılması ve yorumlanmasını ilgilendirmektedir. Tartışmanın, burada ele alınan hadislerin nasıl anlaşılması gerektiği; lafızların kelime anlamı mı (literal) yoksa bu lafızların ötesindeki muhtemel mecazî anlamları dikkate alınarak mı anlaşılması gerektiği noktasında odaklandığı söylenebilir. İnceleme konusu yapılan hadisleri tartışan tarafları kısaca tanıtmak yerinde olacaktır. Sözünü ettiğimiz rivayetlerle ilgili tartışmalar Bişr el-Merîsî taraftarları ile Osman ed-Dârimî arasında geçmektedir. Ehl-i hadîs’in önemli simalarından biri olan Osman ed-Dârimî, hadislerle ilgili bu tartışmaları içeren ayrı bir eser yazmıştır. Bu eser, Allah’ın sıfatları ve bazı hadis meseleleri konusunda Bişr el-Merîsî ve onun iki talebesinin görüşlerine reddiye olarak yazılmıştır. Bişr el-Merîsî, Ebû Yusuf’tan (ö. 182/798) fıkıh tahsil etmiş, önemli bir kelâmcı olarak tanınmıştır. O, kelâmla ilgili konularda aralarında İmâm Şâfiî’nin (ö. 204/820) de bulunduğu pek çok âlimle ilmî tartışmalar yapmış bir ehl-i re’y âlimdir. Halife Me’mûn’un (ö. 218/833) danışma meclisinde bulunmuş, Kur’ân’ın yaratılmışlığı (Halku’l-Kur’ân) görüşünün benimsenmesinde önemli payı olmuştur. Osman ed-Dârimî ise, Yahyâ b. Ma’în (ö. 233/848), Ali b. Medînî (ö. 234/848-49), İshâk b. Râhûye (ö. 238/853) ve Ahmed b. Hanbel (ö. 241/855) gibi döneminin otoritelerinden hadis öğrenmiş bir ehl-i hadîs âlimidir. Hadis tahsili için önemli bütün şehirleri dolaşarak hadis öğrenmiş ve rivayette bulunmuştur.Haberi sıfatları ispat ve bunlarla ilgili rivayetlerin teviline karşı çıkan anlayış ile, bu rivayetlerin tenzih anlayışına uygun biçimde tevilini savunan kesimler ilk dönemden itibaren eserler telif etmişlerdir. Osman ed-Dârimî’ye göre, ehl-i hadîs’in eleştiri edebiyatının ortaya çıkmasında, Mu’tezile’nin ilahî sıfatları reddetmesi etkili olmuş ve pek çok müellif bu yönde eserler yazmışlardır. Ebû Hüreyre’den nakledilen bir rivayetle ilgili olarak muârız, bu rivayetin Allah için bildiğimiz göz ve kulak organlarından oluştuğu izlenimi verildiğini söyler. Osman ed-Dârimî, bu hadisin göz ve kulak organlarını değil görme ve işitmeyi ispat ettiğini söyler. Hiçbir konuda Allah’ın benzerinin bulunmadığını belirtir. Dolayısıyla Allah’ın organlardan oluştuğu iddiasını ehl-i hadîs’e nisbet etmek iftiradır. Ebû Dâvûd, bu hadis ile Allah için görme ve işitme sıfatlarının ispat edildiğini ve Cehmiyye’nin ilahî sıfatları inkar görüşüne reddiye olduğunu belirtir. Ebû Hüreyre’in Hz. Peygamber’e nispet ederek naklettiği: "İman Yemenlidir, hikmet Yemenlidir! Ben Rabbi’nizin nefesini Yemen tarafından hissediyorum!" rivayetini de muârız münker kabul etmiştir. Çünkü Bişr el-Merîsî ve ashâbına göre nefes ancak karın boşluğu olanlardan çıkar, Allah ise bundan münezzehtir. Osman ed-Dârimî’ye göre, muârız yanlış anlamıştır. Burada kastedilen, Yemen tarafından esen ve insanı rahatlatan rüzgardır. Bu rivayet bağlamında bakıldığında, Bişr el-Merîsî taraftarlarının rivayeti literal değerlendirdiğini, Osman ed-Dârimî’nin ise rivayeti yorumladığını görmekteyiz. İbnü’s-Selcî, "Siz, Allah’a ondan çıkandan (Kur’ân’dan) daha faziletli bir şeyle yaklaşamazsınız!" rivayeti hakkında, Müşebbihe’nin bunu, karın boşluğu olan, kendisinden kelâm çıkan şeklinde anladıklarını belirtir. Allah boşluğu olmayan anlamında "samed" olduğundan bu anlayış geçersizdir. Bu hadisle, Kur’ân’ın Allah’tan değil O’nun katından çıkması kastedilmiştir. Osman ed-Dârimî’ye göre, İbnü’s-Selcî’nin asıl maksadı Allah’ın kelâm sıfatını inkâr etmektir. Kur’ân’ın O’ndan çıktığında bir şüphe yoktur, bunu sadece kelâm sıfatını kabul etmeyenler inkâr etmektedir. İbn Abbâs’a atfedilen; "Rükn (Hacerülesved) yeryüzünde Allah’ın sağ elidir, halk ile onunla musafaha eder" rivayetinde geçen "yemînullah" (Allah’ın sağ eli) sözünün anlamı, İbnü’s-Selcî’ye göre bildiğimiz sağ el değil, Allah’ın nimeti ve ikrâmıdır. Hacerülesved ile elin kastedilmediğini kabul eden Osman ed-Dârimî’ye göre, İbnü’s-Selcî’nin maksadı, geçersiz te’villerle Allah hakkında ayet ve hadislerde belirtilen iki eli inkar etmektir. İbn Abbâs’ın Hz. Peygamber’den naklettiği başka bir rivayeti İbnü’s-Selcî’nin eserine alıp nakletmesini eleştiren Osman ed-Dârimî, bu tür zayıf rivayetlerin yayılmaması gerektiğini söyler. Buna ilave olarak İbnü’s-Selcî’nin yaptığı yorumun da çirkin olduğunu belirtir ve eleştirir. Çünkü sözü edilen rivayette Allah, yeşil bir takım elbise giymiş kıvırcık saçlı bir genç olarak tasvir edilmektedir. Böyle bir rivayet Hz. Peygamber’den gelen sahih rivayetlerle çeliştiği için de güvenilmez bir rivayettir. Rivayetle ilgili bu değerlendirmeyi yapan Osman ed-Dârimî, rivayet hakkında muârızın yaptığı yorumları da reddeder. Muârıza göre, "Rabbimin yanına girdim" sözü, "Adn cennetinde Rabbimin huzuruna girdim" demektir. Osman ed-Dârimî’ye göre bu gibi müşkil (problemli) hadisler re’y ile tefsir edilmemeli, rivayet edilip bırakılmalıdır. Hz. Peygamber’e dayandırılan ve Allah’ın kendisine geldiğinden bahisle cevabını bilemediği bazı sorulan sorduğundan, sonra Rabbinin elini sırtına koymasıyla parmaklarının serinliğini hissettiğinden ve her şeyi öğrendiğinden bahseden rivayetle ilgili olarak muarız şu değerlendirmede bulunur: Allah Resûlü’ne gelen Rabbi değil güzel suretli bir melekti, o melek Allah tarafından yönledrilmekteydi ve elini koyan da o melekti. Osman ed-Dârimî, muârızın bu yorumunu reddeder. Bu yorum aynı zamanda diğer sahih hadislere de aykırıdır. Osman ed-Dârimî, sözkonusu rivayet hakkında muârızın yorumunu reddettikten sonra zikrettiği sahih rivayetlere dayanarak buna güvenilemiyeceğini ifade etmiştir. İlahî sıfatlar hakkında konuşmak en zor konular arasında görüldüğünden, selef âlimleri bu konuda susmayı tercih etmişlerdir. Ancak sonraki nesiller bu konuda farklı yollar tutmuşlardır. İlahi sıfatları anlama konusundaki temel yaklaşımları tefvîz, teşbîh ve te’vîl şeklinde üç ana başlıkta toplamak mümkündür. Tefvîz, selef alimlerinin benimsediği yol olup, Allah’ın zâtı ve sıfatlarının mahiyetine ilişkin bilgiyi ilâhî ilme havale etmek demektir. Teşbîh, Allah’ı yaratılmışlara veya yaratılmışları Allah’a benzetmek anlamına gelir. Te’vil, Allah’ın yaratılmışlara benzediği izlenimini veren ayet ve hadisleri dil bilimi ve aklî bilgilerle yorumlamaktır. Sıfatları inkar edenlere Muattıla denilmiş, sıfatları ispat edenler Sıfâtiyye diye anılmıştır. Ehl-i re’y’e göre Allah’a atfedilen ve sözlük anlamı bakımından teşbîh ve tecsîm izlenimi veren sıfatları uygun biçimde te’vil etmek gerekir. İlâhî sıfatlarda Mu’tezile tenzihi öne çıkarmış, Eş’ariyye ve Mâtürîdiyye ise tenzihe uygun te’vili benimsemiştir. Müşebbihe, Vehhâbî-Selefî anlayış da ilahî sıfatlardaki lafızları zahiri anlamlarıyla almışlardır. Hadis ilminde en önemli temel eserlerin telif edildiği II./VIII. ve III./IX. asırda yaşamış olan âlimler arasında cereyan eden inceleme konusu yaptığımız tartışma, ilk döneme ait olması bakımından önemlidir. Bunun yanında tartışma, âyet ve hadislerden oluşan naslara yaklaşımda, iki temel yaklaşımı göstermesi bakımından da önemli bilgiler ihtiva etmektedir. Bu iki temel yaklaşımdan biri ehl-i re’y ekolünü, diğeri ise Ehl-i hadîs anlayışını temsil etmektedir. Osman ed-Dârimî genel olarak rivayetin lafzına bağlı kalmayı savunmakta, Bişr el-Merîsî ve ashâbı ise münker olduğu gerekçesiyle rivayeti eleştirmekte ya da te’vil etmektedir. Nadir de olsa Osman ed-Dârimî’nin rivayeti ret ya da te’vil ettiği, Bişr el-Merîsî ve ashâbının ise rivayeti savunduğu yerler de görülebilmektedir. Müteşâbih (problemli) rivayetler hakkında Bişr el-Merîsî’nin yaptığı te’viller sonraki âlimler üzerinde etkili olmuştur. Onun te’villeri, Cübbâî (ö. 303/916), Kādî Abdülcebbâr (ö. 415/1025), Ebü’l-Hüseyin el-Basrî (ö. 436/1044) gibi Mu’tezilî âlimlerin yanı sıra, İbn Fûrek, Gazâlî (ö.505/1111), İbn Akîl (ö. 513/1119), Fahreddîn er-Râzî (ö. 606/1210) gibi sünnî âlimler tarafından da iktibâs edilmiştir. Rivayete dayalı olan hadis ilminde hakikatin ortaya konulabilmesi, "rivayet" ve "re’y" seçeneklerinden birini tercih etmekle değil; bunların her ikisini de yerinde ve dengeli olarak kullanılmasına bağlı olduğunu hatırda tutmak gerekir. Hakikatin ortaya çıkarılmasında rivayet re’ye, re’y de rivayete muhtaçtır. Rivayet ve re’y birbirinin rakibi değil tamamlayıcı unsurları olarak görmek gerekir. (shrink)

Charles Batteux’nün Tek Bir İlkeye İndirgenmiş Güzel Sanatlar adlı yapıtı, felsefi estetik tarihinde güzel sanatlar sistemini oluşturan kurucu metinlerden biri olarak kabul edilir. Batteux’nün bu çalışmadaki temel projesi, henüz ortak bir kavramsal çerçeveden yoksun olan sanatlar arasında rasyonel bir birlik kurmaktır. Bu makale, eserin birleştirici ilkesi olan belle nature kavramını modern sanat felsefesinin ve güzel sanatlar kategorisinin oluşumundaki rolü bakımından yeniden yorumlamaktadır. Makale, belle nature’ü yalnızca bir taklit ilkesi olarak gören ve kavramı “güzel doğa”ya indirgeyen sınırlı yaklaşımların aksine, onun normatif (...) boyutunu ve Batteux’nün “Güzel Sanatlar” sistemindeki merkezi rolünü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Makalenin temel iddiası, belle nature’ün yalnızca doğanın bir kopyası veya ondan tamamen kopuk soyut bir ideal olmadığı, aksine, sanatçının yargıda bulunma, seçme ve arı bir forma ulaşma sürecinde açığa çıkan, doğa ile ideal arasında aracılık eden normatif bir ilke olduğudur. Bu ilke, sanatın yalnızca var olanı taklit etmediğini, aynı zamanda onu olması gerekenden hareketle yeniden kurduğunu savunur. Böylece taklit ile idealleştirme arasındaki ilişki, estetik değerin temel kaynağı hâline gelir. Metin merkezli tarihsel ve kavramsal analiz yöntemini izleyen bu çalışma, Batteux’nün projesini “güzel sanatların modern sistemi” tartışmaları bağlamına yerleştirmektedir. Çalışmada, belle nature’ün Du Bos, Crousaz ve André gibi kuramcıların sanatsal yaratım ve doğa ilişkisi üzerine görüşleriyle olan bağı ortaya konacak; belle nature kavramının taklit, doğa ve güzel sanatlar arasındaki kilit konumu gösterilecek; son olarak, belle nature’ün evrensellik iddiasının tarihsel ve kültürel sınırları incelenerek Batteux’nün sisteminin günümüz için ne ifade ettiği tartışılacaktır. Bu çalışma, belle nature’ün yalnızca on sekizinci yüzyıl estetiğini anlamak için değil, aynı zamanda günümüzde sanatların çoğulluğu ile onların normatif birliği arasındaki kalıcı gerilimi düşünmek için de hâlâ verimli bir kavramsal çerçeve sunduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. (shrink)

This article examines the influence of the Persian mystic poet Hafi z on western poets. Interest in Hafiz started in England in the eighteenth century with the translations of Sir William Jones. In the nineteenth century, the German translation of Baron von HammerPurgstall inspired Goethe to create his masterpiece Westöstliche Divan (West-Eastern Divan). The poetry of Hafiz evoked such passion in Goethe that he referred to him as ‘Saint Hafiz’ and ‘Celestial Friend’. Inspired by Westöstliche Divan, a number of German (...) poets including Rückert and Platen composed volumes of poetry on the model of ghazal, the popular poetic form perfected by Hafi z in Persian literature. Prominent among the German thinkers influenced and fascinated by Hafiz was Friedrich Nietzsche who repeatedly mentioned him in his works. The influence of Hafiz stretched to America in 1838 when Ralph Waldo Emerson read Goethe’s West-Eastern Divan. In Hafiz, Emerson found a man who derived pleasure in the very elements which others found mean. Under the influence of Hafiz’s Saki-nameh or the Book of Wine, he created his finest poem Bacchus which, according to Harold Bloom, set the terms for the dialectic of American poetry. (shrink)

This paper empirically investigates the impact of cognitive board diversity in education, expertise, and tenure facets on financial distress likelihood in the emerging economy of China. This study examines how this relationship varies across State-Owned Enterprises and Non-State-Owned Enterprises. Paper argues that the Chinese stock market, as a typical emerging market, is an excellent laboratory for studying the impact of board diversity on the probability of financial distress. Its underdeveloped financial system and inadequate investor protection leave firms unprotected from financial (...) hardship. A sample of 12,366 observations from 1,374 firms from 2010 to 2018 shows that cognitive diversity qualities are positively linked with Z-score, implying that directors with different educational backgrounds, financial skills, and tenures can assist in reducing the probability of financial distress. Cognitive board diversity reduces the likelihood of financial distress in SOEs and NSOEs. However, tenure diversity is insignificant in all cases. Furthermore, the robustness model “two-step system Generalized Methods of Moments ” demonstrated a positive association between educational diversity, financial expertise, and financial distress scores. The results have significant implications for researchers, managers, investors, regulators, and policymakers. (shrink)

Müslümanlar, Hz. Peygamber'in (s.a.v.) hayatını öğrenmek gayesiyle ilk zamanlardan itibaren gerekli çalışmaları yapmışlardır. İslam'ı din olarak seçen Türkler de bu faaliyetlerin içine girmişler ve bu çalışmaların bir kısmı da tercüme faaliyetleri şeklinde olmuştur. Osmanlı Devleti'nin tartışmasız en parlak dönemi olan XVI. asır bu tür çalışmaların artması yönüyle de önemlidir. Şairler sultanı olarak anılan Bâkî’nin, Kastallânî’nin eseri Mevâhıbu’l-ledünniyyeyi tercümesi de bunlara güzel bir örnektir. Bu eser onun şiirdeki üstatlığının yanında nesirdeki gücünü de göstermektedir. Bâkî'nin bu tercümede tarihî rivâyetleri nasıl değerlendirdiği konusu (...) ile hadis metinlerinin tercüme ve tenkidinde izlediği yöntem hakkında ise yeterli bilgi bulunmamaktadır. Bu çalışmada eserin özellikle ilk bölümleri bu amaçla karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Yapılan bu tercümede, ilgili eserdeki rivâyetlerin tenkit edilmesinden ziyade, Bâkî tarafından bazı rivâyetler arasında tercihte bulunulduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmada Bâkî'nin tercümede takip ettiği metod ve rivâyetleri tercih ederken neleri dikkate aldığı gibi hususlar üzerinde durulmuştur. (shrink)

Önsöz -- Giriş -- Osmanlı modernleşmesi -- Osmanlı gazeteciliği -- Edebiyat -- Kısaltmalar -- Dizin.

Tesettür kavramı temel mahiyeti ve amacı açısından İslam dini kapsamında değerlendirilecek dini bir pratiktir. İslam’da kadının giyim konusundaki sınırlarının belirlenmesi, bedenin gizlenmesi açısından tesettür kavramı önem taşımaktadır. Fakat modernleşme ekseniyle değişme ve gelişmeler gösteren tesettür anlayışının, tüketim kültürü ve moda ile birleşen, bu modern çağın gereklerine ayak uyduran yeni bir tesettür anlayışı ve imajıyla karşı karşıya kaldığı görülmektedir. Özellikle gençlerin giyim tercihlerinde tesettürün modernleşme dinamiklerinden etkilenmesi söz konudur. Bu çalışmada tesettürlü gençlerin giyim tercihlerinde tesettür algısının, tüketim kültürü ve moda ile (...) bütünleşmesi sonucu ortaya çıkan “tesettür modası” ile olan münasebeti ve temelde tesettürün özsel ve şekilsel değişiklikleri ile bu değişikliklere sebep olan faktörlerin etkisi ortaya konulmuştur. Teorik ve uygulamalı bir anket ile gençlerin tesettür tercihi ve algısının değişim ve dönüşüm nedenleri, bu dönüşüme etki eden unsurlar sorgulanmıştır. (shrink)

1959 yılında Avrupa Konseyine bağlı olarak kurulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve diğer protokollerle belirlenmiş temel haklar kapsamında birey, tüzel kişilik ve devletlerarasındaki sorunları çözümleyen yargı merciidir. Tarihsel olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi: düşünce, vicdan ve din özgürlüğü kapsamında değerlendirilen çeşitli kararlar almıştır. Mahkeme söz konusu kararlarında ve özellikle nelerin dini simge kapsamında değerlendirilebileceğini laik bir bakış açısıyla tanımlamaktadır. Mahkeme, bir taraftan dini inanca sahip olma hakkını tasdik etmekte, bir taraftan da bu hakkı kamusal alanda inancı (...) beyan etme hakkı olarak nitelemektedir. Çalışma dini simgelere, din ve inanç özgürlüğü temelinde yaklaşan kavramsal tarama modeliyle desenlenmiştir. Bu çalışma özünde alanyazın taraması gibi görülse de alanyazın tarama yönteminden farklı olarak kavramsal tarama, bir kavramın farklı yönlerini değişik bilim ve disiplinlerin çalışma alanları kapsamında incelemektir. Bu çalışmanın amacı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin, okullarda bulunan dini simgelere karşı tutumunu belirlemektir. Bu çalışmanın bir sonucu olarak, son yıllarda Avrupa okullarında giderek artan dini simgeciliğe karşı yürütülen yerel ve yasakçı yasal girişimlerin doğası ve kapsamı belirlenmiştir. Bununla birlikte, Avrupa eğitim sistemlerinde dinin yeri ve sosyal sistem içinde “kilise – devlet ilişkisi” bu çalışmanın başka bir sonucudur. Ayrıca çalışma, mahkemelerin kararlarını, dini inanç ve geleneklerin kamusal alanda özgürce beyan edilmesi yönünde şekillendirmeleri gerekliliğini de belirlemektedir. (shrink)

18. yüzyıl, estetik kuramları açısından felsefe tarihinde daha önce görülmemiş ölçüde verimli bir dönemdir. Bu dönemde oluşturulan estetik kuramları, 18. yüzyılda epistemoloji, yöntem, ontoloji ve insan doğası üzerine yapılan tartışmaları doğrudan yansıtır. İlk estetik kuramlarını incelediğimizde, kuramların kendilerinden beslendiği iki ana hatla karşılaşırız. Bunlardan ilki kartezyen felsefenin estetikteki karşılığı olan nesne merkezli estetik, diğeri ise Lockeçu empirizmin estetikteki karşılığı olan özne merkezli estetiktir. Jean-Baptiste Du Bos, 18. yüzyılın hemen başlarında “Şiir ve Resim Üzerine Eleştirel Düşünceler” adlı çalışmasında nesne merkezli felsefenin (...) eleştirisini yaparak özne merkezli estetiği kurmuştur. Du Bos estetik soruşturmanın odağına özneyi yerleştirmiş, sanatı ve estetik deneyimi öznenin bilişsel yetilerinden, duygularından ve psikolojisinden hareketle tanımlamıştır. Eleştirel Düşünceler yalnızca bir estetik kuramı değil, aynı zamanda bir sanat tarihi, sanat sosyolojisi ve sanat psikolojisi çalışmasıdır. Çalışma farklı sanat türlerinin tarihsel gelişimlerini inceler ve bu türlerin yüzyıllar içinde nasıl evrildiğine bakar. Bunun yanında, coğrafi koşulların ve kültürel normların sanat kuramlarına etkisini inceler. Daha önce görülmemiş ölçüde bir kapsama sahip olan Eleştirel Düşünceler, estetiğin bağımsız bir disiplin olarak kurulmasında belki de en önemli rolü oynamış, 18. yüzyılda estetik alanında yazan tüm düşünürleri etkilemiştir. Bu makale, Eleştirel Düşünceler’de geliştirilen estetik kuramının ana hatlarını inceleyerek Jean-Baptiste Du Bos’nun modern estetiğe yaptığı katkıyı ortaya koymayı amaçlamaktadır. (shrink)

© 2017, CERN for the benefit of the ATLAS collaboration.A measurement of the tt¯ Z and tt¯ W production cross sections in final states with either two same-charge muons, or three or four leptons is presented. The analysis uses a data sample of proton–proton collisions at s=13 TeV recorded with the ATLAS detector at the Large Hadron Collider in 2015, corresponding to a total integrated luminosity of 3.2 fb- 1. The inclusive cross sections are extracted using likelihood fits to signal (...) and control regions, resulting in σtt¯Z= 0.9 ± 0.3 pb and σtt¯W= 1.5 ± 0.8 pb, in agreement with the Standard Model predictions. (shrink)

Greta Thunberg’s Activism, and Resistance to Mobilize Youth for Climate Change Awareness: The study explores Greta Thunberg’s climate change movement with specific emphasis on mobilizing youth to engage in environmental communication while facing criticism and resistance from influential figures like Donald Trump. The study is important to understand the youth involvement in climate awareness and sustainability efforts. Method: The study objectives are to understand the media portrayal of Greta’s climate change movement with specific emphasis on her unique communication style, impact (...) of health condition (autism), and response to anti-climate change narrative. Qualitative analysis of Reviews, Editorials, and Opinions from news sources (n = 557) between January 2018 and December 2020 were conducted. Findings: The results comprise three prominent themes: (1) Opposition to Greta’s social movement from climate deniers including Donald Trump, (2) Greta’s impact on youth and climate policy at world institutions such as United Nations, and (3) Greta’s candid and open communication style in mobilizing change specifically among youth. Conclusion: The study informs climate policy by introducing a unique perspective and experiences of Greta’s autism and its influence on Generation Z. The results also address the challenges and criticism faced by Greta and the youth worldwide, particularly from prominent climate change doubters, resonating with audiences worldwide and galvanizing global action on climate change. (shrink)

Dār al-Qurʾāns, which were among the madrasas in the Ottoman period and where qirāʾāt was taught, turned into the Qur'āns schools after the law on unity of education, enacted on March 3, 1924. That was the end of the institutional entity of qirāʾāt education in Turkey. Afterwards, a number of qirāʾāt teachers kept performing this education by their individual efforts. Among these teachers, Osman Nuri Taşkent who was the former head-imam of Nuruosmaniye Mosque in Istanbul was assigned as a Qurʾān (...) teacher in Adapazarı in 1936. This research aiming to address Taskent’s service as a public servant, his educational activities, and his role in the re-institutionalization of the qirāʾāt education is planned as a qualitative case study and carried out by document analysis and interview techniques. In conclusion, this study has demonstrated that (a) this school which aimed to be offered in Adapazarı was planned as qirāʾāt education school, (b) Taşkent was the responsible official teacher (c) 14 students graduated under his mentorship in Adapazarı, and (d) this institution was named as Dār al-Ḥuffāz of Adapazarı in his period. Moreover, it shows that after the leaving of Taşkent, this school maintained the education under the responsibility of Himmet Babalıoğlu who is one of the former students; however, the type of education changed and turned into a general Qur'āns chool.Summary: With the law of unified education which is a turning point in the history of Turkish education, all educational institutions were gathered under responsibility of the Ministry of Education. However, madrasas were closed approximately two months later, even though it was not included in the law. Along with the madrasas, Dār al-Qurrā that are the institutions performing education on the recitation, memorizing, and the principles ofreading the Qurʾān were also attempted to be closed with the similar understanding. However, the President of the Religious Affairs in this period opposed this attempt and these institutions turned into Qurʾān schools due to the insistences of the president that these institutions should maintain their education under the responsibility of the presidency of religious affairs. After this change, qirāʾāt education lost its institutional entity.Whether Dār al-Qurrās have been able to continue education since 1925 as Qurʾān schools is controversial. According to some researchers, the Qurʾān schools after this change were not closed as opposed to other religious institutions, imam hatip schools and Darülfünun Faculty of Theology, and continued their education. Another view is that these courses were officially opened for the first time in 1925, closed since 1929 with the alphabet revolution in 1928, but they restarted education in 1930 with the permission for limited locations in Anatolia and for some teachers in Istanbul. Another view is that the courses planned to be opened in ten places could not be activated due to some obstacles in 1925, but they could be opened after the closing of imam hatip schools after 1930.In some studies, it is stated that the qirāʾāt education, which lost its institutional existence with the conversion of Dār al-Qurrās to the Qurʾān schools, providing general Qurʾān education has been continued with individual efforts of some qirāʾāt teachers such as Serezli Ahmed Şükrü (d. 1932), Hamdi Efendi (d. 1939), Akrepoğlu Osman Nûrî Taşkent (d. 1942), Ömer Aköz (d. 1952), (Ayağıkesik) İsmail Hakkı Bayrı (d. 1972), Hasan Akkus (d. 1972) and Üsküdarlı Ali Efendi (d. 1976). In the same studies, it is also underlined that the science of qirāʾāt regained an institutional entity only after the attempts of Tayyar Altıkulaç in 1968, with the sending of the Diyanet to Aşıkkutlu, honorarily occupied with the science of qirāʾāt in Uğurlu town of Of. However, the fact that Osman Nuri Taşkent was appointed in 1936 as Qurʾān teacher in Adapazarı while he had been the chief-imam of the Istanbul Nuruosmaniye Mosque reveals that the efforts for the institutionalisation of the qirāʾāt education began much earlier.This research aiming to address Taskent’s service as a public servant, his educational activities, and his role in the re-institutionalization of the qirāʾāt education is planned as a qualitative case study. The main problem in the study is whether the appointment of Osman Nuri Taşkent, the chief-imam of the Istanbul Nuruosmaniye Mosque in 1936, as a Qurʾān teacher in Adapazarı is an attempt to establish an institution of qirāʾāt education in the early period of the republic, or not, and the some results are as follows:In the diploma that he awarded Himmet Babalıoğlu who one of his students in Adapazarı, Taşkent presented himself as assigned the teacher and tutor by Turkish Republic for those who want to memorize and learn the Qurʾān as well as to learn qirāʾāt according to books of Shātibiyya and Durra in Adapazarı. This statement shows that his main reason for the leaving Istanbul was qirāʾāt education. Before his appointment to Adapazarı in 1936, Taşkent was giving qirāʾāt education at the Nuruosmaniye Mosque. Accordingly, in his interview with Diyanet Magazine in 1989, Hızal who is one of previous students stated that he had received qirāʾāt education from Taşkent in Nuruosmaniye since the early 1930s. Moreover, in his ratification letter, he stated that Hızal got ratification for Taṣḥīḥ al-Ḥurūf on July 13th, 1933 and qirāʾāt on May 10th, 1935. These statements show that he was occupying with qirāʾāt education in Istanbul. In this case, it is not reasonable to assume that he was appointed in Adapazarı for general Qurʾān teaching.Some documents also clearly reveal that Taşkent went to Adapazarı for qirāʾāt education, and the education he provided there is about qirāʾāt. Six years after Taşkent left Adapazarı, the informative letter which the Adapazarı muftī of the period wrote to the Presidency of Religious Affairs is perhaps the most important document. According to this document, 14 students studied Taṣḥīḥ al-Ḥurūf in Adapazarı graduated under his mentorship. However, it should be immediately stated that “Taṣḥīḥ al-Ḥurūf” in this letter means qirāʾāt education in consideration of that Babalıoğlu and Hızal were among the 14 students. Because Babalıoğlu learned qirāʾāt all of them from Taşkent as in his diploma and Hızal received diploma of Taqrīb. Furthermore, Himmet Babalıoğlu and İsmail Uziş who were the students in Adapazarı submitted their petitions to ask the left position by Taşkent. These petitions are ones of the important documents proving that the process started with Taşkent in Adapazarı was qirāʾāt education. Accordingly, they both addressed their candidacy for Adapazarı Qurʾān teaching by emphasizing their qirāʾāt education and competence in this field.A clear answer may not be given to the question of "Is the appointment of Taşkent as a Qurʾān teacher in Adapazarı individually given to him or is an institution established there?" in the context of his departure. However, some correspondences show that this education was an institutional activity for his period. Then, when it is aimed to identify qirāʾāt education as an institution for its period, the title of “Dār al-Huffāz of Adapazarı” is used and Taşkent is described as “Adapazarı Qurʾān Teacher”. Additionally, as Adapazarı Qurʾān teaching had an institutional quality, one of his students, Himmet Babalıoğlu, was appointed to the relevant position after him. (shrink)

Yahudi hukuku (Halaha), Yahudi toplumunun dinî, ahlâkî ve sosyal yaşamını düzenleyen kuralları kapsayan bir hukuk sistemidir. Tevrat, Talmud ve bunların yorumlarından oluşan halahik eserler etrafında şekillenerek günümüze kadar ulaşan bu birikimin en kapsamlı örneği, Rabbi Yosef ben Efrayim Karo (1488-1575) tarafından 16. yüzyılda yazılan Şulhan Aruh adlı eserdir. Şulhan Aruh, sistematik yapısıyla anlaşılabilir hukukî normlar sunmakta ve uzun tartışmalardan kaçınıp sade bir dil ile toplumun tüm kesimlerine hitap etmektedir. Eser kısa sürede Sefarad ve Aşkenaz toplulukları nezdinde otorite kabul edilmiş hatta (...) günümüz İsrail Haham Mahkemeleri’nde verilen hukukî kararlar için kullanılan temel kaynaklar arasında yer almıştır. Bu makalede eserin yazarı Yosef ben Efrayim Karo’nun hayatı, Şulhan Aruh’un ortaya çıkışı, tarihsel bağlamı, içeriği ve İsrail Haham Mahkemeleri nezdindeki hukukî etkisi ele alınmıştır. İsrail’in seküler hukuk sistemi içerisinde özel mahkemeler olarak medenî hukuk alanında etkin bir statüde bulunan Haham Mahkemeleri’nin kararları incelenmiştir. Bu mahkeme kararlarındaki Şulhan Aruh atıfları bağlamları ile birlikte değerlendirilmiş, eserin boşanma, velayet, nafaka, mal paylaşımı gibi davalarda alınan kararlara etkisi ortaya konulmuştur. Çalışma kapsamında incelenen dava dosyalarının neredeyse yarısında Şulhan Aruh’a atıf yapıldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu makale, Şulhan Aruh’un tarihsel öneminin yanında güncel bağlayıcılığını da vurgulamaktadır. Şulhan Aruh’un günümüz İsrail Devleti’nde medenî hukuk alanında normatif güce sahip bir referans eser olarak kullanıldığı ve geçerliliğini koruduğu söylenebilir. (shrink)

İslâmî ilimlerin muhtelif dallarında birçok kıymetli eser vermiş olan İbn Kesir’in (ö. 774/1373) el-Bidâye ve’n-nihâye isimli eserinin siyer bölümü Hz. Peygamber’in (sav) hayatı, şemâili ve mucizelerini geniş bir şekilde ele almaktadır. İbn Kesir bu eserinde hadis ve siyer rivayetlerini titiz bir tenkid sürecinden geçirmiş ve muhtevayla ilgili dikkatini çeken sorunları dile getirmiştir. Bu kapsamda onun Kur’ân-ı Kerîm’e, sahih hadislere ve sünnete, icmâa, akla, dinin temel öğretilerine ve sağlam târihî bilgilere muhalefet, nübüvvet/sahâbe kelamına benzememe, kalabalık bir grubun şahit olduğu bir olayın (...) bir kişi tarafından aktarılması, naklini gerektiren birçok sebep bulunan bir olayın bir kişi tarafından aktarılması, metin içi tutarsızlık, lafız rekâketi, mana nekâreti, sezgisel tenkit ve israiliyât içerme gibi birçok muhteva tenkidi kıstasına başvurduğu görülmektedir. Ayrıca, İbn Kesir’in “garib”, “garib cidden”, “garâbet” gibi tabirleri zaman zaman teferrüde işaret etmek amacından ziyade açıkça muhteva tenkidi bağlamında kullandığı belirlenmiştir. Makalede İbn Kesir’in söz konusu eserinin Siyer kısmında başvurduğu muhteva tenkidi kıstaslarının sistematik ve kapsamlı bir tahlili ve garâbet tabirini muhteva tenkidi bağlamında kullanımının incelenmesi hedeflenmiştir. (shrink)